Ram Habili
(Vijon)
Ardhja e Gjermanisë bëri që Çeta e Pezës, të futej thellë nëpër fshatrat e Tiranës, Arbanë, apo rrethinat e Shijakut. Duke parë se tashmë s’kishin të bënin më me një kundërshtar si Italia, me të cilët partizanët mund të luanin si macja me miun bëri që edhe aksionet apo atentatet të rralloheshin së tepërmi. Beteja e Arbanës në Tetor të vitit 1943, tregoi se përballë kishin një armik i cili nuk tërhiqej kollaj nga pozicionet e veta dhe i çonte misionet deri në fund. Në këtë betejë, duhet theksuar se çeta e Pezës u ndihmua jashtëzakonisht shumë nga trupat e divizionit Firence. Përgjatë kësaj periudhe pra të ardhjes së trupave gjermane vihet re dhe një rënie e aktiviteti Karafilit i cili deri më atë kohë kishte bërë jo pak atentate në drejtim të atyre që konsideroheshin si “tradhtarë”. Ardhja në Pezë dhe fshehja në male Le të bëjmë një parantezë se çfarë e solli Kajon në Pezë. Si fillim në vitin 1940 vret në një atentat Neki Bej Starovën, një personalitet i njohur i rilindjes kombëtare. Më pas, organizoi një seri atentatesh mes të cilëve dhe plagosjen e Shefqet Vërlacit, vrasjen e Ramë Selimit, Ramazan Balit etj, njerëz që kishin jo pak influencë në rrethet e tyre. Shumë prej tyre, me urdhër direkt të Myslim Pezës, i cili me disa prej tyre kishte dhe armiqësi të vjetra. Si në rastin e Neki Bej Starovës, te cilin e akuzonte për vrasjen e Halil Lleshit mikut të hershëm të tij. Kjo bëri që Kajo, vetëm 20 vjeç të merrte namin e njeriut që të vriste dhe shkaktoi jo pak panik dhe në mes banorëve të zonës. Nga ana tjetër dihej që ishte koburja vrasëse e Babës dhe kjo bënte që të kishte liri të plotë veprimi në zonat ku vepronte. Një arsye tjetër se përse vetë Kajo me njësitin e tij, u strehua mes maleve ishte dhe gjuetia që kish filluar ndaj tij Ramë Habili, tashmë komandant i ballit në Kavajë. Myslimi ja njihte trimërinë dhe e dinte që ishte i çartur dhe për këtë ja kishte frikën dhe u mundua që mos përplasej asnjëherë përballë me të. Rame Habili nuk ja falte Babës faktin që e kish bërë “hasha” për shkak të Toskut, siç thirrej Kajo në atë kohë. Nga ana tjetër, thashethemet për prishjen e fejesës së Qemal Deliallisit me Myrveten, dhe më pas vrasja e tij duke e futur në kurth ende nuk ishin shuar. Kjo histori kish bërë që Kajo përkundër atyre që thuhen të shihej me sy të dyshimtë nga banorët e zonës, duke pasur parasysh dhe mentalitetin e kohës. Nga ana e tij, Rama e kish shpallur hapur armiqësinë dhe e kërkonte me çdo kusht Kajon të vdekur, dhe për shkak të vrasjes së Neki Bej Starovës, dhe për hir të miqësisë që ky i fundit kishte me Abaz Agën babin e Ramë Habilit
Vrasja dhe gjetja e trupit Ishte janar i vitit 1944 kur një grup i njësitit të Kajos rrëmben në vendroje një ushtar Gjerman me origjinë nga Austria, me emrin Najder. E mbajnë peng për rreth një javë, në kampin partizan në Lis-Patros, dhe sipas dëshmisë së tij kajo u angazhua personalisht në tortura. Në një moment Najder arrin të arratiset dhe e mban frymën tek komanda Gjermane fillimisht e cila ja adreson problemin Ramë Habilit, komandant i Ballit duke ditur dhe problemet që ky i fundit kishte me Kajon. Dhe Rama nuk mendohet dy herë. Në aksion, kanë marrë pjesë tre persona, dhe jo ushtria gjermane siç mundohet të propagandohet. Dëshmitarët dhe të afërm të ramë Habilit shprehen se kanë qenë vetëm tre, Ramë Habili, Najder dhe një njeri i Ramës. Më datë 10 janar 1944 Najderi ka shërbyer si udhërrëfyes për të treguar vendin ku ishte kampi partizan. Me gjasë, Kajo me të tijët si kanë dhënë shumë rëndësi arratisjes se Najderit, pasi nuk denjuan as të ndërrojnë vendin e kampit. Pasi zuri vend në një lartësi ku kish fushëpamje të mirë, dqallon Kajon mes tyre i shkujdesur dhe me një plumb tek mu në ballë e lë të vdekur në vend. Çoroditja që pasoi kampin partizan ishte e madhe, dhe filluan të qëllojnë kuturu në ajër , ndërsa Rama me të tijët u largua qetësisht. Në raportimet komuniste thuhet se janë vrarë 100 gjermanë dhe Kajo hodhi 16 bomba. Pak mbas vrasjes së kajos, vret veten, ose të paktën kështu është raportuar dhe Myrvete Peza e cila ishte çarmatosur më parë nga forcat partizane, por kishin harruar ti merrnin revolverin që mbante të fshehur diku në çorape. Vrasja apo vetëvrasja e saj, thuhet se ka ndodhur dhe nga presioni i ushtruar nga opinioni i asaj kohe për prishjen e fejesës… Por cndodhi më pas? Megjithëse gojë më gojë ishte përhapur lajmi se Kajo Karafili është vrarë sërish në komunikatën e radhës të bërë pas dy a tre ditësh, nga partia komuniste pretendohej se Kajo vazhdonte luftën, ndërsa Rama nga ana e tij kishte shpërndarë lajmin se e ka vrarë me dorën e tij. Në këtë situatë, kur njerëzit sdinin kë të besonin, Ramë Habili niset sërish në Lis – Patris dhe shtrëngon të gjithë personat që ishin në dijeni të tregojnë se ku është varrosur trupi i Kajo Karafilit. Pasi e gjen e merr me vete në Kavajë She Shijak për ta parë të gjithë të gjithë se Kajo ishte vrarë. Vetëm në këtë mënyrë Partia Komuniste u tërhoq nga propaganda e saj fillestare dhe pranoi vdekjen e tij. Kalimi në ilegalitet i Ramë Habilit Me ardhjen në fuqi të komunistëve pas nëntorit 1944, Ramë Habili do kalonte në ilegalitet, për të vijuar luftën e tij ndaj komunistëve. Krijon grupin e tij t dhe bie në kontakt me grupet e ngjashme nga krahinat fqinje siç janë ai i Hamit Matjanit, Sul Selimes,Shaban Shelgut etj.. Reziston për 7 vjet me armë kundër regjimit komunist. Në fakt Ramë Habili përgjatë gjithë jetës së tij nuk është plagosur asnjehëre , duke u krijuar dhe një legjendë se atë nuk e kap plumbi. Kërkimet për Ramën, zgjatën për plot shtatë vjet dhe më pas thuhet se vdiq i helmuar. Ndoshta ka vdekur dhe për shkaqe natyrale, pasi autopsia nuk iu bë kurrë, por e sigurt është që sigurimi i shtetit nuk ka arritur ta vrasë. Njëlloj siç bëri ai me Kajo Karafilin, dhe dhe forcat komuniste e ekspozuan trupin e tij për dy ditë rresht në qendër të Kavajës…. Lufta civile Historia e vrasjes së Kajo Karafilit është historia tipike se çfarë ka ndodhur përgjatë periudhës 1943-1944. Është periudha ku plumbat adresoheshin mes shqiptarëve dhe që jo më kot u quajt si luftë civile. Vetë ushtria Gjermane ka qëndruar në jo pak raste indiferente. Në fakt dhe në gjyqin e Nurembergut, Shqipëria nuk u klasifikua si vend i pushtuar nga Gjermania Naziste, për shkak dhe të një marrëveshje që qeveria e asaj kohe bëri me ta. Problemi është se forcave komuniste u duhej një luftë për të justifikuar ardhjen e tyre në pushtet. Në shumicën e rasteve kanë qenë vrasje për inate personale, ose qëllime politike sepse komunistët nuk donin rivalë. Në vrasjen e Kajo Karafilit, përgjatë gjithë kohës së sundimit komunist emri i ramë Habilit nuk u përmend kurrë, por flitej për vrasjen e tij nga një snajper gjerman. E njëjta gjë vazhdoi të thuhej nga ata të paktë dëshmitarë komunistë të mbetur gjallë. Por duket se historia është krejt ndryshe.
Për më shumë mund të lexoni edhe …
HISTORIA/ Vrasja e Kajo Karafilit pas konflikteve që nisën për Myrveten dhe ndarja nga Qemal Shijaku
/web/HISTORIA_Vrasja_e_Kajo_Karafilit_pas_konflikteve_qe_nisen_per_Myrveten_dhe_ndarja_nga_Qemal_Shijaku_27523_1.php
Fot, Kajo Karafili, pas vrasjes
